Sinds 10 oktober 2025 is er nauwelijks nog nieuws uit Gaza. Westerse regeringen en media lijken de aankondiging van Trump van een vredesplan met een staakt-het-vuren dat op 10 oktober 2025 van kracht zou moeten worden, voor waar aan te nemen – zo niet als voorwendsel te gebruiken – om zich niet langer te interesseren voor wat er sinds die datum in Gaza gebeurt.
Een herkolonisatieplan dat met veel bombarie wordt uitgevoerd
Op 29 september legden de VS Netanyahu een door Trump opgesteld plan voor “om een einde te maken aan de oorlog in Gaza”. Het 20 punten tellende plan bepaalde dat "als beide partijen het akkoord gaan, de oorlog onmiddellijk zal worden beëindigd.
“De Israëlische strijdkrachten zullen zich terugtrekken tot de overeengekomen lijn om de vrijlating van de gijzelaars voor te bereiden. Ondertussen worden alle militaire operaties, met inbegrip van lucht- en artilleriebombardementen, opgeschort en blijven de gevechtslinies ongewijzigd totdat aan de voorwaarden voor een volledige terugtrekking in fasen is voldaan.” Israël geeft zijn goedkeuring en de VN steunt het plan.
Op 3 oktober stemt Hamas ermee in om alle resterende gijzelaars in Gaza vrij te laten en het bestuur van de strook over te dragen aan een “groep onafhankelijke technocraten”.
Op 8 oktober kondigt Trump aan dat Israël en Hamas de eerste fase van het akkoord hebben ondertekend, waarin is bepaald dat alle levende of overleden gijzelaars binnen 72 uur zullen worden uitgewisseld tegen 2000 Palestijnse gevangenen, en dat Israël ook zijn troepen zal terugtrekken tot vooraf vastgestelde lijnen binnen Gaza. Op 10 oktober zal een staakt-het-vuren van kracht worden.
De voorstanders van het plan willen de VN voor hun zaak winnen. Ze kiezen ervoor om de kaart van de Veiligheidsraad te spelen, waar de kansen op goedkeuring groter lijken. Sommige leden hebben ondertussen elkaar ontmoet tijdens verschillende initiatieven in de marge van de VN:
- in juli 2025 wordt de “Internationale conferentie voor een vreedzame oplossing van de Palestijnse kwestie en de uitvoering van de tweestatenoplossing”, onder gezamenlijk voorzitterschap van Frankrijk en Saoedi-Arabië, afgesloten met de “verklaring van New York”, die voorziet in de oprichting van een Palestijnse staat “met minderheidsstatus” (ondergeschikt en niet-autonoom) , die op 10 september door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties wordt bekrachtigd.
- Verschillende staten, waaronder Frankrijk, erkennen op hun beurt eindelijk de Palestijnse staat tijdens de Algemene Vergadering van de VN op 22 september.
- Tijdens de conferentie van Sharm El Sheikh op 13 oktober slaagt Trump erin zijn plan voor Gaza goedgekeurd te krijgen door een groot aantal staten, waaronder Arabische en/of islamitische staten. Deze laatste worden uitgenodigd om deel te nemen aan de internationale troepenmacht die in het plan wordt voorzien; zij wensen hiervoor een mandaat van de VN om een dergelijke deelname mogelijk te maken.
De Verenigde Staten maken van dit verzoek gebruik om hun “vredesplan” op de agenda van de Veiligheidsraad te plaatsen, terwijl zij tot dan toe hun veto hadden gebruikt om te voorkomen dat dit orgaan zou reageren op de genocide in Gaza.
In deze politieke en media-chaos omzeilt de Veiligheidsraad de prerogatieven van de andere VN-organen: in strijd met het advies van het Internationaal Gerechtshof, dat op 29 december 2023 door Zuid-Afrika was ingeschakeld, neemt hij op 17 november een “ontwerpresolutie van de Verenigde Staten aan, waarin het plan van de Amerikaanse president Donald Trump om een einde te maken aan de oorlog in de Palestijnse enclave wordt goedgekeurd”, dat onder meer voorziet in de oprichting van een “Vredesraad” om de wederopbouw te coördineren; de volledige hervatting van de humanitaire hulp aan Gaza; en, ter ondersteuning van het staakt-het-vuren dat op 10 oktober zou zijn ingegaan en om een politiek vacuüm te voorkomen waarvan Hamas zou kunnen profiteren, de oprichting van een “internationale stabilisatiemacht”.
Deze resolutie wordt aangenomen met 13 stemmen voor, maar twee onthoudingen:
- Rusland verwijt de Veiligheidsraad dat hij “zijn goedkeuring heeft gegeven aan een Amerikaans initiatief zonder de modaliteiten van de actie te kennen”; het bekritiseert het ontbreken van essentiële verduidelijkingen: geen tijdschema voor de overdracht van Gaza aan de Palestijnse Autoriteit; geen garanties met betrekking tot de werking van de Vredesraad en de Internationale Stabilisatiemacht. Gezien de steun van Ramallah en verschillende Arabische staten voor de ontwerpresolutie, legt Rusland echter geen veto in en ziet het af van zijn eigen ontwerpresolutie.
- Ook China betreurt het gebrek aan duidelijkheid in de resolutie en wijst met name op het ontbreken van details over de samenstelling van de Vredesraad.
Tijdens het ‘staakt-het-vuren’ gaat de genocide door
Alleen de eerste fase van het plan bevatte duidelijk omschreven doelstellingen, die, indien Israël zich eraan had gehouden, het leed van de Palestijnen in Gaza zouden hebben verzacht en de genocide zouden hebben vertraagd. Vier maanden na 10 oktober zijn deze doelstellingen nog lang niet bereikt.
1. Wapenstilstand en militaire terugtrekking: “De oorlog zal onmiddellijk worden beëindigd. Alle militaire operaties zullen worden stopgezet. Israël zal zich terugtrekken tot de overeengekomen ‘gele lijn’.” Echter, de Israëlische bombardementen en beschietingen gingen door, waarbij meer dan 500 Palestijnen omkwamen (op 1 februari) en meer dan duizend gewond raakten. Het Israëlische leger heeft zijn bezetting uitgebreid tot 60% van Gaza, waarbij het zijn “gele lijn” heeft verplaatst en zijn “nieuwe grens” heeft gemarkeerd met betonblokken.
2. Uitwisseling van gevangenen en stoffelijke resten: "Binnen 72 uur na aanvaarding van het akkoord door Israël zullen alle gijzelaars, levend en dood, worden teruggegeven. (...) Na de vrijlating van alle gijzelaars zal Israël 250 gevangenen die tot levenslang zijn veroordeeld en 1.700 Gazanen die na 7 oktober zijn gearresteerd (inclusief alle vrouwen en kinderen) vrijlaten. Voor elk teruggegeven stoffelijk overschot van een Israëlische gijzelaar zal Israël de stoffelijke overschotten van 15 Palestijnen teruggeven."
Op 13 oktober laat Hamas de laatste 20 nog in leven zijnde gijzelaars vrij – de lichamen van de laatste 28 liggen verspreid onder tonnen puin en Israël blokkeert de toegang voor alle opgravingsmateriaal. Hamas slaagt er echter in om ze terug te vinden – het laatste lichaam wordt op 26 januari 2026 teruggegeven. Israël houdt nog steeds meer dan 10.000 gevangenen vast en bewaart de lichamen van 460 gedode Palestijnen.
3. Ontwapening en amnestie: “Leden van Hamas die vreedzame coëxistentie en ontwapening aanvaarden, zullen amnestie krijgen. Degenen die Gaza willen verlaten, zullen een veilige doorgang naar gastlanden krijgen.” Er is geen amnestieproces of regeling voor een veilige doorgang aangekondigd. Israël heeft alle pogingen van bemiddelaars om de 200 Hamas-leden die vastzaten in een tunnel in Rafah vrij te laten, afgewezen en hen allemaal geëxecuteerd.
4. Hervatting van de humanitaire hulp: "Alle hulp zal onmiddellijk en zonder enige belemmering Gaza binnenkomen. De distributie zal zonder obstructie van beide kanten plaatsvinden." Slechts 20 % van de 600 vrachtwagens die dagelijks voedsel, water, brandstof, medicijnen en bouwmaterialen zouden moeten aanvoeren, krijgt toestemming om binnen te komen. 1,3 miljoen mensen hebben noodopvang nodig, maar die wordt door Israël geblokkeerd. De inwoners sterven van de kou, de honger en ziekte; gewonden kunnen ter plaatse niet worden verzorgd en ook niet naar het buitenland worden geëvacueerd.
In december kondigt Israël aan de activiteiten van 37 grote internationale hulporganisaties op te schorten en zet het zijn aanvallen op de faciliteiten van de UNWRA voort.
5. Rafah-grensovergang: “De Rafah-grensovergang zal in het kader van het staakt-het-vuren-mechanisme van 19 januari in beide richtingen worden geopend.” Israël werd uiteindelijk gedwongen om de grensovergang van Rafah op 2 februari “in beide richtingen” te heropenen, maar dit lijkt een cynische grap: “150 personen per dag zullen de grens mogen verlaten, en naar het schijnt zullen er nog minder per dag het gebied mogen terugkeren, volgens sommige bronnen 50”1. Het is echter uitgesloten dat humanitaire hulp en de media worden toegelaten.
Overgang naar de tweede fase van het plan van Trump
Zijn de doelstellingen voor de eerste fase niet bereikt? Dat maakt niet uit, want op 14 januari 2026 kondigt de Amerikaanse gezant Steve Witkoff de start aan van de tweede fase, die twee dagen later van start gaat met de eerste vergadering van het “Nationaal Comité voor het bestuur van Gaza”. En op 22 januari presenteert Trump in Davos zijn Vredesraad, een nieuw orgaan dat volgens hem door 59 landen wordt gesteund en dat wordt omschreven als een instrument voor conflictoplossing dat parallel aan de Verenigde Naties functioneert, zonder deze te vervangen. Hij belooft een mogelijke wederopbouw van Gaza in drie jaar tijd... en brengt zijn project van een “Riviera van het Midden-Oosten” opnieuw ter sprake. Evenals een internationale troepenmacht, als gewapende arm van deze buitenlandse administratie.
Tijdens deze tweede fase zullen de twee “schandelijke plannen” worden uitgevoerd die Trump camoufleert onder de noemer “vredesplan”: het opleggen van een “tijdelijk en apolitiek Palestijns nationaal comité, bestaande uit 15 technocraten, onder toezicht van de ”Vredesraad", dat zal fungeren als regering in Gaza, en de oprichting van een internationale troepenmacht die het verzet moet onderdrukken.
De VN-Veiligheidsraad tegen het internationaal recht!
Al op 11 december 2025 had de onlinekrant Orient XXI2 de onwettigheid van de resolutie van 17 november aan de kaak gesteld; deze negeert namelijk de adviezen die het Internationaal Gerechtshof in 2024 heeft uitgebracht, waarin staat dat Israël zich zonder onderhandelingen uit het internationale grondgebied moet terugtrekken, de nederzettingen moet ontmantelen en alle schade die door zijn onwettige bezetting is veroorzaakt, moet herstellen, en dat alle staten moeten werken aan deze terugtrekking en het voorkomen van genocide in Gaza. Het negeert de resolutie die op 18 september 2024 door de Algemene Vergadering van de VN is aangenomen en waarin “Israël wordt opgeroepen om uiterlijk binnen 12 maanden een einde te maken aan zijn onwettige aanwezigheid in de bezette Palestijnse gebieden”. Bovendien ontvangt de Veiligheidsraad “het recht te spreken” in plaats van deze twee instanties. Dit komt bijna neer op een “staatsgreep”. Volgens het Handvest van de VN is de Veiligheidsraad namelijk verantwoordelijk voor het handhaven van de vrede en de internationale veiligheid (artikel 24), kan hij maatregelen nemen die voor de staten bindend zijn en, indien nodig, het gebruik van geweld toestaan om te reageren op een ernstige crisissituatie. Maar hij moet “handelen in overeenstemming met de doelstellingen en beginselen van de Verenigde Naties” (artikel 24, lid 2). Kortom, hij legt geen wetten op en neemt geen beslissingen.
Orient XXI benadrukt dat de internationale troepenmacht, zoals gedefinieerd in de resolutie, niet zal optreden als een vredeshandhavingsoperatie, waarbij blauwhelmen worden ingezet onder het gezag van de VN, zonder dat zij het mandaat hebben om geweld te gebruiken. Het zal een bezettingsmacht zijn, die voornamelijk tot taak heeft te verwezenlijken wat het Israëlische leger niet heeft kunnen bereiken: zorgen voor “de demilitarisering van de Gazastrook, onder meer door de vernietiging van militaire, terroristische en offensieve infrastructuur en door te voorkomen dat deze opnieuw wordt opgebouwd, alsook door ervoor te zorgen dat de wapens van niet-statelijke gewapende groeperingen definitief buiten gebruik worden gesteld”.
Een bezettingsmacht ten dienste van “een bezetting die haar naam niet noemt”, vervolgt Orient XXI, want het gaat om het instellen van een soort regering (“een overgangsbestuur”) onder het gezag van een ‘Vredesraad’, die tot taak zou hebben “te werken aan de wederopbouw van Gaza en de uitvoering van programma's voor economisch herstel”. De Veiligheidsraad verleent deze “Vredesraad” een “internationale rechtspersoonlijkheid”, waardoor hij alle overeenkomsten of contracten kan sluiten. Het economisch herstelplan zal worden opgesteld door een groep deskundigen die hebben bijgedragen aan de totstandkoming van wonderbaarlijke en welvarende steden... “Een raad van bezetting en plundering”, stelt Orient XXI.
Marie-Thérèse Jacot-Descombes