Satirische kaart van Europa uit 1877: de „Russische dreiging”, nu al...

Wanneer gaat Rusland ons aanvallen? Vanaf 2029, volgens Keith Starmer, de overleden Britse premier. Tussen 2028 en 2030, beweren de robots van de Kunstmatige Armoede (© Google). Is dit een grap? Dat zouden we wel willen... Op straat klinkt er een ander geluid.

Het zal niemand ontgaan zijn, zelfs niet Googy, mijn kat, dat er in de Europese leidende kringen, vriendelijk overgenomen door de mainstream media, unanieme overeenstemming heerst dat een Russische aanval op Europees grondgebied binnen enkele jaren een zekerheid is, en dat we daarom dringend op alle fronten moeten herbewapenen om de indringer krachtig te kunnen afslaan.

Op de zogenaamde sociale media heeft dit aanleiding gegeven tot diverse ironische opmerkingen, waaronder de opmerking van een naïeveling die zich afvroeg waarom de Russen dan niet meteen aanvallen, aangezien Europa zich duidelijk nog maar in het beginstadium van zijn herbewapenings-inspanningen bevindt...

Grappen terzijde, is er tussen de Europese machthebbers en de „gewone man”, degenen die niet gehoord worden, ook maar een schijn van eensgezindheid?

Nou, nee

Uit een eerste peiling onder vijf kennissen met zeer uiteenlopende sociale achtergronden komt vijf keer „nee” naar voren: Rusland zal niet aanvallen. Anne, rond de zestig, afkomstig uit een artistieke kring: „Nee hoor, Rusland heeft daar de middelen niet voor.“ François, rond de dertig, begeleider op een speelplaats: „Een aanval zou neerkomen op een schot in eigen voet.“ Thibaut, 62 jaar, globetrotter: „Nee, natuurlijk niet. Ze hebben wel iets anders te doen.“ Anita, in de vijftig, podoloog: „Onmogelijk. De Russische economie ligt plat.“ Frédéric, in de veertig, boekhandelaar, met een min of meer spottende blik: „De Russische dreiging bestaat alleen maar om wapens te verkopen. Bovendien heeft Rusland daar de middelen niet voor. En het heeft niets te winnen bij een invasie in Europa.“

Om te zien hoe dit er in de „praktijk“ uitziet, hebben we de vraag „Denkt u dat Rusland Europa gaat aanvallen?“ terloops gesteld. We zijn daarvoor buiten de volkswijken van onze vorige enquête getrokken, om deze keer eens te kijken wat een eerder bourgeois publiek ervan vindt. Daarvoor zijn we naar de terrassen van brasserie Verschueren in Sint-Gillis en naar bistro Le Soleil in het centrum van Brussel gegaan. Wat was het resultaat? Hier volgt het.

Charles, 46 jaar, ingenieur: „Nou nee, je hoeft alleen maar te zien hoe moeizaam ze in Oekraïne vorderen om daarvan overtuigd te raken.“

Greg, 47 jaar, beeldhouwer: “Natuurlijk niet. Rusland heeft daar geen enkel belang bij.”

Thelma, 20 jaar, studente psychologie: “Ik zou nee willen zeggen. Maar misschien moeten we ons erop voorbereiden.”

Lila, 21 jaar, bloemiste: "Op dit moment geloof ik het niet. We zien dat bepaalde spanningen zijn afgenomen. En bovendien zijn er voor Rusland te veel risico’s. Eigenlijk is het niet serieus. En de vraag laat heel wat andere aspecten van het probleem buiten beschouwing.“

Ambrélie, 28 jaar, coördinatrice van filmfestivals: ”Nee. Dat is een kwestie van geloof."

Alice, 26 jaar, filmstudente: “Ik zeg ook nee. Het is een kwestie van geloof, bijna telepathie.”

Ethan, Ier, 44 jaar, voormalig assistent bij het Europees Parlement, in het Engels: “Nee, kijk maar naar de impasse in Oekraïne. En Rusland is niet zo machtig. Bovendien zou het strategisch gezien niet erg verstandig zijn.” Hij voegt eraan toe dat er volgens hem rekening moet worden gehouden met het onvermogen van Oekraïne om zijn militaire inspanningen voort te zetten, evenals met de belangen van het militair-industriële complex... Dit alles, zegt hij, „heeft iets weg van de Koude Oorlog.“

Sté, 29 jaar: „Ik denk eerder dat Europa zal aanvallen. Op een subtiele manier.“

Esté, 32 jaar: „Nee, dat denk ik niet. Europa is eerder een toeristische bestemming.“

Angela, 19 jaar: „Ik weet het niet.“

Deze laatste drie verklaren met een brede, schalkse en spottende glimlach dat ze zich in het dagelijks leven bezighouden met vechtsporten. Ze zijn aan tafel gaan zitten om iets te drinken en te lachen met goede vrienden, en daar komt dan een gek, met een notitieboekje in de hand, die domme vragen stelt...

Dus weer nee

Hoe dan ook, er is een zeer duidelijke meerderheid die helemaal niet op één lijn zit met de Europese machthebbers. We hebben het bij deze tien personen gehouden, een uiteraard niet-representatieve steekproef die niettemin het voordeel heeft dat we kunnen zeggen dat met acht van hen, dit neerkomt op 80% van de bevolking die geen seconde gelooft in de Russische dreiging.

Er is natuurlijk Angela, die het vakje „weet niet“ heeft aangevinkt, en Thelma, die alleen maar kan zeggen dat ze zich graag bij de „nee“-stemmers zou scharen, terwijl ze tegelijkertijd denkt dat we ons er misschien toch op moeten voorbereiden. Ze heeft excuses: ze is pas twintig jaar oud, en samen maken ze slechts een minuscule 20% uit, om het maar eens met een knipoog te zeggen.

Maar om af te sluiten, zonder humor: het is ongetwijfeld geen slecht idee om de lezers en lezeressen van dit bulletin aan te raden het experiment in hun eigen omgeving te herhalen. En er vervolgens over te praten. Door te praten komen we vooruit.